Ψυχή όλων των ασκήσεων, που γίνονται για τον Κύριο, είναι η προσοχή. Δίχως προσοχή, όλες αυτές οι ασκήσεις είναι άκαρπες, νεκρές. Όποιος ποθεί τη σωτηρία του, πρέπει να μάθει να προσέχει άγρυπνα τον εαυτό του, είτε ζει στη μόνωση είτε ζει μέσα στον περισπασμό, οπότε καμιά φορά, και χωρίς να το θέλει, παρασύρεται από τις συνθήκες.
Αν ο φόβος του Θεού γίνει το ισχυρότερο απ' όλα τ' άλλα αισθήματα της καρδιάς, τότε πιο εύκολα θα προσέχουμε τον εαυτό μας, τόσο στην ησυχία του κελιού μας όσο και μέσα στο θόρυβο που μας κυκλώνει από παντού.
Στη διατήρηση της προσοχής πολύ συμβάλλει η συνετή μετρίαση της τροφής, που μειώνει τη θέρμη του αίματος. Η αύξηση αυτής της θέρμης από τα πολλά φαγητά, από την έντονη σωματική δραστηριότητα, από το ξέσπασμα της οργής, από το μεθύσι της κενοδοξίας και από άλλες αιτίες προκαλεί πολλούς λογισμούς και φαντασιώσεις, δηλαδή τον σκορπισμό του νου. Γι' αυτό οι άγιοι πατέρες σ' εκείνον που θέλει να προσέχει τον εαυτό του συστήνουν πριν απ' όλα τη μετρημένη, διακριτική και διαρκή εγκράτεια από τις τροφές.
Όταν σηκώνεσαι από τον ύπνο -πρόκειται για μια προεικόνιση της αναστάσεως των νεκρών, που περιμένει όλους τους ανθρώπους- να κατευθύνεις τις σκέψεις σου στο Θεό. Να προσφέρεις σαν θυσία σ' Εκείνον τους πρώτους καρπούς της λειτουργίας του νου σου, όταν αυτός δεν έχει ακόμα προσλάβει καμιά μάταιη εντύπωση.
Αφού ικανοποιήσεις όλες τις ανάγκες του σώματος, όπως κάθε άνθρωπος που σηκώνεται από τον ύπνο, διάβασε με ησυχία και αυτοσυγκέντρωση τον συνηθισμένο προσευχητικό σου κανόνα. Φρόντισε όχι τόσο για την ποσότητα όσο για την ποιότητα της προσευχής. Αυτό σημαίνει να προσεύχεσαι με απόλυτη προσοχή. Έτσι θα φωτιστεί και θα ζωογονηθεί η καρδιά από την κατάνυξη και τη θεία παρηγοριά.
Μετά τον κανόνα της προσευχής, προσπαθώντας πάλι με όλες σου τις δυνάμεις για τη διατήρηση της προσοχής, να διαβάζεις την Καινή Διαθήκη, κυρίως το Ευαγγέλιο. Διαβάζοντας, να σημειώνεις με επιμέλεια τις παραγγελίες και τις εντολές του Χριστού, για να κατευθύνεις σύμφωνα μ' αυτές όλες σου τις πράξεις της ημέρας, φανερές και κρυφές.
Η ποσότητα της μελέτης εξαρτάται από τις δυνάμεις σου και από τις περιστάσεις. Δεν πρέπει να βαραίνεις το νου σου με υπέρμετρη ανάγνωση προσευχών ή της Γραφής. Δεν πρέπει, επίσης, να παραμελείς τις υποχρεώσεις σου για να προσευχηθείς ή να μελετήσεις περισσότερο. Όπως η άμετρη χρήση υλικής τροφής προκαλεί διαταραχές στο στομάχι και το εξασθενίζει, έτσι και η άμετρη χρήση πνευματικής τροφής εξασθενίζει το νου, του προκαλεί αποστροφή προς τις ευσεβείς ασκήσεις και του φέρνει αθυμία.
Στον αρχάριο οι άγιοι πατέρες συστήνουν να προσεύχεται συχνά αλλά σύντομα. Όταν ο νους ωριμάσει πνευματικά και δυναμώσει, τότε θα μπορεί να προσεύχεται αδιάλειπτα. Σε τέτοιους χριστιανούς, που έχουν γίνει ώριμοι, φτάνοντας στα μέτρα της τελειότητας του Χριστού, αναφέρονται τα λόγια του αποστόλου Παύλου: «Επιθυμώ να προσεύχονται οι άνδρες σε κάθε τόπο και να σηκώνουν στον ουρανό χέρια καθαρά (από κάθε μολυσμό), δίχως οργή και λογισμούς», δηλαδή δίχως εμπάθεια, περισπασμό ή μετεωρισμό. Γιατί αυτό που είναι φυσικό για έναν άνδρα, δεν είναι ακόμα φυσικό για ένα νήπιο.
Αφού, λοιπόν, ο άνθρωπος φωτιστεί από τον Ήλιο της δικαιοσύνης, τον Κύριο Ιησού Χριστό, μέσω της προσευχής και της μελέτης, μπορεί να επιδοθεί στις καθημερινές του ασχολίες, προσέχοντας ώστε σ' όλα τα έργα και τα λόγια του, σ' όλη την ύπαρξή του να κυριαρχεί και να ενεργεί το πανάγιο θέλημα του Θεού, όπως αυτό αποκαλύφθηκε και εξηγήθηκε στους ανθρώπους με τις ευαγγελικές εντολές.
Αν στη διάρκεια της ημέρας υπάρχουν ελεύθερες στιγμές, χρησιμοποίησε τες για να διαβάσεις με προσοχή μερικές επιλεγμένες προσευχές ή περικοπές της Αγίας Γραφής, ενισχύοντας έτσι τις ψυχικές σου δυνάμεις, που έχουν εξασθενήσει από τις διάφορες δραστηριότητες μέσα στον πρόσκαιρο κόσμο. Αν τέτοιες χρυσές στιγμές δεν υπάρχουν, να λυπάσαι γι' αυτό, όπως αν είχες χάσει θησαυρό. Ό,τι χάθηκε σήμερα δεν πρέπει να χαθεί και αύριο, γιατί η καρδιά μας εύκολα παραδίνεται στη ραθυμία και τη λήθη. Απ' αυτές, πάλι, γεννιέται η σκοτεινή άγνοια, που καταστρέφει το έργο του Θεού, το έργο της σωτηρίας του ανθρώπου.
Αν συμβεί να πεις ή να κάνεις κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τις εντολές του Θεού, τότε χωρίς καθυστέρηση διόρθωσε το σφάλμα σου με την ειλικρινή μετάνοια. Με τη μετάνοια να επιστρέφεις πάντα στο δρόμο του Θεού, όταν ξεφεύγεις απ' αυτόν, καταφρονώντας το θείο θέλημα Μη μένεις για πολύ έξω από το δρόμο του Θεού! Στις αμαρτωλές σκέψεις και φαντασιώσεις και στα εμπαθή αισθήματα να αντιπαραθέτεις με πίστη και ταπείνωση τις ευαγγελικές εντολές, λέγοντας μαζί με τον άγιο πατριάρχη Ιωσήφ: «Πώς μπορώ να κάνω αυτό το κακό και ν' αμαρτήσω μπροστά στο Θεό;».
Όποιος προσέχει τον εαυτό του πρέπει ν' απαρνηθεί γενικά κάθε φαντασίωση, όσο ελκυστική και εύσχημη κι αν φαίνεται αυτή. Κάθε φαντασίωση είναι περιπλάνηση του νου όχι στην περιοχή της αλήθειας αλλά στη χώρα των φαντασμάτων, που δεν υπάρχουν ούτε πρόκειται να υπάρξουν και που πλανούν το νου, εμπαίζοντας τον. Συνέπειες των φαντασιώσεων είναι η απώλεια της προσοχής, ο σκορπισμός του νου και η σκληρότητα της καρδιάς την ώρα της προσευχής. Έτσι αρχίζει η διαταραχή της ψυχής.
Το βράδυ, όταν πηγαίνεις για ύπνο -που, μετά την εγρήγορση της ημέρας και σε σύγκριση μ' αυτήν, προεικονίζει τον θάνατο- να εξετάζεις τις πράξεις που έκανες όσο ήσουνα ξύπνιος. Ένας τέτοιος αυτοέλεγχος δεν είναι δύσκολος για τον άνθρωπο που ζει προσεκτικά. Γιατί η προσοχή εξαφανίζει τη λήθη, που είναι φαινόμενο τόσο συνηθισμένο σ' όποιον έχει περισπασμούς. Έτσι, λοιπόν, αφού θυμηθείς όλες τις αμαρτίες που έκανες στη διάρκεια της ημέρας, είτε με πράξεις είτε με λόγια είτε με σκέψεις, εγκάρδια πρόσφερε γι' αυτές τη μετάνοιά σου στο Θεό, έχοντας τη διάθεση της διορθώσεως. Μετά διάβασε τον κανόνα της προσευχής σου. Τέλος, κλείσε την ημέρα σου όπως την άρχισες, δηλαδή με θεϊκούς λογισμούς.
Την ώρα που κοιμάται ο άνθρωπος, πού πάνε όλες οι σκέψεις και τα αισθήματα του; Τι μυστική κατάσταση είναι αυτή του ύπνου, κατά την οποία τόσο η ψυχή όσο και το σώμα ζουν και συνάμα δεν ζουν, αποξενωμένα καθώς είναι από την αίσθηση της ζωής, σαν νεκρά; Ακατανόητος είναι ο ύπνος, όπως και ο θάνατος. Όπως στην αιώνια ανάπαυση, έτσι και στην πρόσκαιρη του ύπνου η ψυχή ξεχνάει ακόμα και τις πιο μεγάλες πίκρες, ακόμα και τις πιο φοβερές επίγειες συμφορές.
Και το σώμα; ...;. Αφού σηκώνεται από τον ύπνο, οπωσδήποτε θα αναστηθεί και από τους νεκρούς.
Ο μεγάλος αββάς Αγάθων είπε: «Είναι αδύνατο να προκόψουμε στην αρετή, αν δεν προσέχουμε άγρυπνα τον εαυτό μας». Αμήν.
(Αγ. Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ, «Ασκητικές εμπειρίες» τ. Β΄. Εκδ. Ι. Μ. Παρακλήτου, 2009.)
http://agapienxristou.blogspot.ca/2013/05/blog-post_6373.html
Όποιος δεν έχει νιώσει την ανώτερη χαρά, την παραδεισένια, δεν έχει δηλαδή πνευματικές εμπειρίες, εύκολα μπορεί να πλανηθεί, αν δεν προσέξει. Ο διάβολος είναι πονηρός. Ερεθίζει λίγο την καρδιά του ανθρώπου και τον κάνει να αισθάνεται μια ευχαρίστηση, οπότε τον πλανάει, δίνοντας του την εντύπωση ότι η ευχαρίστηση αυτή είναι πνευματική, θεία. Κλέβει την καρδιά και νομίζει ο άνθρωπος ότι πάει καλά. «Δεν ένιωσα, ταραχή», λέει. Ναι, αλλά αυτό που ένιωσες δεν είναι η πραγματική, η πνευματική χαρά. Η πνευματική χαρά είναι κάτι ουράνιο.
Ο διάβολος μπορεί να παρουσιασθεί και σαν άγγελος ή σαν άγιος. Ο καμουφλαρισμένος δαίμονας σε άγγελο ή σε άγιο σκορπάει ταραχή- αυτό που έχει-,ενώ ο πραγματικός Άγγελος ή Άγιος σκορπάει πάντα χαρά παραδεισένια και αγαλλίαση ουράνια. Ο ταπεινός και καθαρός άνθρωπος, ακόμη και άπειρος να είναι, διακρίνει τον Άγγελο του Θεού από τον δαίμονα που παρουσιάζεται σαν άγγελος φωτός, γιατί έχει πνευματική καθαρότητα και συγγενεύει με τον Άγγελο. Ενώ ο εγωιστής και σαρκικός πλανιέται εύκολα από τον πονηρό διάβολο. Όταν ο διάβολος παρουσιάζεται σαν άγγελος φωτός, αν ο άνθρωπος βάλει έναν ταπεινό λογισμό, εξαφανίζεται. Ένα βράδυ στην Μονή Στομίου, μετά το Απόδειπνο, έλεγα την ευχή στο κελί καθισμένος σε σκαμνί. Για μια στιγμή ακούω όργανα και κλαρίνα σε ένα οίκημα που ήταν λίγο πιο πέρα για τους ξένους. Παραξενεύτηκα! «Τι όργανα είναι αυτά που ακούγονται τόσο κοντά!», είπα. Το πανηγύρι είχε περάσει. Σηκώνομαι από το σκαμνί και πηγαίνω στο παράθυρο να δω τι συμβαίνει έξω. Βλέπω ησυχία παντού. Τότε κατάλαβα ότι ήταν από τον πειρασμό, για να διακόψω την προσευχή. Γύρισα και συνέχισα την ευχή. Ξαφνικά ένα δυνατό φως γέμισε το κελί. Η οροφή εξαφανίστηκε, άνοιξε η σκεπή και φάνηκε μια στήλη φωτός που έφτανε μέχρι τον ουρανό. Στην κορυφή αυτής της φωτεινής στήλης φαινόταν το πρόσωπο ενός ξανθού νέου, με μακρά μαλλιά και γένια, που έμοιαζε με τον Χριστό. Επειδή έβλεπα το μισό πρόσωπο του, σηκώθηκα από το σκαμνί, για να το δω ολόκληρο. Τότε άκουσα μέσα μου μια φωνή: «Αξιώθηκες να δεις τον Χριστό». «Και ποιος είμαι εγώ ο ανάξιος, που αξιώθηκα να δω τον Χριστό;», είπα και έκανα τον σταυρό μου. Αμέσως το φως και ο δήθεν Χριστός χάθηκαν και είδα ότι η οροφή βρισκόταν στην θέση της.
Αν ο άνθρωπος δεν έχει το κεφάλι του πολύ καλά κλειδωμένο, μπορεί ο πονηρός να του βάλει λογισμό υπερηφανείας και να τον πλανέσει με φαντασίες και ψεύτικα φώτα, τα οποία δεν ανεβάζουν στον Παράδεισο, αλλά γκρεμίζουν στο χάος. Γι’ αυτό πρέπει να μη ζητάει ποτέ φώτα ή θεία χαρίσματα κ.λπ., αλλά μετάνοια. Η μετάνοια θα φέρει την ταπείνωση και μετά ο Καλός Θεός θα δώσει ό,τι του είναι απαραίτητο. Όταν ήμουν στο Σινά, στο ασκητήριο της Αγία Επιστήμης, μια φορά τα ταγκαλάκι πήγε να με …εξυπηρετήσει! Το ασκητήριο είχε τρία-τέσσερα σκαλάκια. Την νύχτα, όταν είχε αστροφεγγιά, πήγαινα στις σπηλιές και, για να κατέβω τα σκαλοπάτια, άναβα το τσακμάκι. Μια φορά πάω να ανάψω το τσακμάκι, δεν άναβε. Σε μια στιγμή βλέπω ένα φως σαν ένα βράχο σαν από δυνατό προβολέα, φαπ! Ω, φώτισε τα πάντα γύρω! «Να μου λείψουν τέτοια φώτα», είπα, και γύρισα πίσω. Αμέσως χάθηκε το φως. Βρε τον διάβολο, δεν ήθελε να φέξω με το τσακμάκι, για να κατεβώ! «Κρίμα δεν είναι, σου λέει, να παιδεύεται; Ας του δώσω εγώ φώτα»! Καλοσύνη του!
-Πώς καταλάβατε, Γέροντα, ότι δεν ήταν από τον Θεό;
-Εμ, καταλαβαίνεται. Φοβερό!
Άγιος Παΐσιος
http://agapienxristou.blogspot.ca/2013/05/blog-post_6734.html
Όπως και πέρυσι, έτσι και φέτος, πριν από τη Βασιλόπιτα, το λεγόμενο κόψιμο, θα πούμε λίγα λόγια. Πέρυσι είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε για τον Μέγα Βασίλειο, τη ζωή του και το έργο του, καθώς και για το έθιμο της Βασιλόπιτας.
Σήμερα γιορτάζει, 10 Ιανουαρίου, ο αδελφός του άγιος Γρηγόριος Νύσσης. Λέγεται δε Νύσσης διότι σ’ αυτήν την πόλιν ήταν επίσκοπος, η οποία απείχε περίπου εκατό χιλιόμετρα από την Καισάρεια της Καππαδοκίας, όπου αρχιεπίσκοπος ήταν ο αδελφός του ο Μέγας Βασίλειος. Με τον Μέγα Βασίλειο, ο Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης έμοιαζε πολύ, γράφει στα βιογραφικά του στοιχεία, και σωματικά και στο χαρακτήρα.
Σπούδασε ρητορική φιλοσοφία, και χριστιανική τότε θεολογία, με όσα ήταν τότε γνωστά, εκτός βέβαια από την Παλαιά Διαθήκη, ό,τι είχαν παρουσιαστεί από τους Ευαγγελιστάς, απ’ τους Αποστόλους, τους Αποστολικούς Πατέρας, απ’ τον Άγιο Ιουστίνο, τον μάρτυρα και φιλόσοφο, και άλλους μέχρι των ημερών του.
Αλήθεια, ήθελα να πω, τι ευλογία είχε αυτή η οικογένεια που έδωσε τόσους αγίους. Πρώτα-πρώτα, τη μητέρα τους, την Αγία Εμέλεια, ύστερα τον Μέγα Βασίλειο αρχιεπίσκοπο Καισαρείας, εν συνεχεία τον Άγιο Γρηγόριο Νύσσης που γιορτάζει σήμερα, και την Αγία Μακρίνα, η οποία ήτο και η πιο μεγάλη αδελφή απ’ όλη την οικογένεια – επτά ήσαν τα αδέλφια, τέσσερα αγόρια και τρία κορίτσια.
Άραγε στον εικοστό αιώνα που πέρασε, υπήρξε οικογένεια που να έχει δώσει τέσσερεις αγίους; Εγώ δεν νομίζω, δεν ξέρω προσωπικά βέβαια καμιά τέτοια οικογένεια. Όλοι όσοι ανεγνωρίσθησαν και ανακηρύχθησαν άγιοι δεν είχανε αδέλφια ή γονείς που να ήσαν επισήμως άγιοι. Μερικοί από τους οποίους ανεκηρύχθησαν τον εικοστό αιώνα, γιατί δεν τους θυμάμαι και όλους, είναι οι Άγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη, ο Άγιος Νικόλαος ο Πλανάς, ο Άγιος Νεκτάριος, ο Άγιος Σάββας στην Κάλυμνο, ο Άγιος Σιλουανός ο Αγιορείτης, ο Άγιος Παναγής Μπασιάς, νομίζω και ο Άγιος Πατάπιος στο Λουτράκι, και η Αγία Μεθοδία. Άλλους δεν θυμάμαι, μπορεί να υπάρχουν όμως και άλλοι πολλοί.
Έχουμε όμως ιερατικές οικογένειες, που τις γνώρισα από κοντά, με έντεκα, δώδεκα, δεκατέσσερα, δεκάξι παιδιά, που τα τέσσερα ή τα πέντε ή και τα έξι έχουν ενδυθεί το ράσο, γενόμενοι ιερείς, μοναχοί ή μοναχές. Καμάρωσα πέρισι στη γιορτή ενός πολυτέκνου ιερέως πατέρα, που συλλειτούργησε με τέσσερεις υιούς ιερείς, τρείς εγγάμους και έναν άγαμο, και μια κόρη μοναχή. Ο πατέρας ιερεύς, πλαισιούμενος δεξιά και αριστερά, από τους τέσσερεις γιούς του, και ψάλτρια την κόρη του τη μοναχή. Στη Θεία Λειτουργία ήσαν όλοι κατασυγκινημένοι.
Πού, όμως, εμείς να δούμε τέτοιες ευλογίες; Πρώτα πρώτα δεν κάνουμε παιδιά. Και, αφού δεν κάνουμε παιδιά, πώς θα δούμε και ιερείς; Και αν κάποιο απ’ τα παιδιά μας θέλει να γίνει κληρικός ή μοναχός, χαλάμε τον κόσμο, με τα χίλια εμπόδια που βάζουμε στη θεϊκή κλίση του παιδιού μας. Και έτσι γογγύζουμε κατά του Θεού. Θεομαχούμε. Και βλασφημούμε το Άγιον Πνεύμα. Αυτό είναι βλασφημία.
Επανερχόμεθα, όμως, στον Άγιο Γρηγόριο Νύσσης. Οι ευλογημένες μελέτες του και η ασκητική του ζωή τον ανέδειξαν γρήγορα, ζηλωτήν πίστεως, της Ορθοδόξου πίστεως. Όχι μόνον με τους θεολογικούς λόγους που εξεφώνη, αλλά και με τα έργα του.
Ως επίσκοπος Νύσσης γρήγορα εξορίσθη και ταλαιπωρήθηκε από τους οπαδούς του Αρείου.
Το 381 μ.Χ. αποκατεστάθηκε στον επισκοπικό του θρόνο, και το ίδιο έτος έλαβε μέρος στη Δευτέρα Οικουμενική Σύνοδο, κατά των πνευματομάχων τους οποίους με την διαλεκτική του και απολογητική ικανότητα που είχε, τους κατετρόπωσε μαζί με τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, που ήταν τότε πρόεδρος της Δευτέρας Οικουμενικής Συνόδου. Γι’ αυτό και ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος όρισε με νόμο ότι όποιος στην περιφέρεια του νομού του Πόντου δεν μνημονεύει τον επίσκοπο Νύσσης Γρηγόριο, θα θεωρείται αιρετικός και θα διώκεται.
Ο Άγιος Γρηγόριος θεωρείται από την Εκκλησία μας και τον υμνολογεί η Εκκλησιαστική υμνολογία, αν διαβάσετε σήμερα την Εκκλησιαστική υμνολογία, θα δείτε πώς τον αποκαλεί. Τον αποκαλεί «ο κάλαμος της Παρακλήτου πνοής», «ο της ευσεβείας λύχνος ο πολύφωτος», «ο κήρυξ της αληθείας», «η κρηπίς της θεολογίας», «η πηγή των υψηλών δογμάτων», «η μελίρρυτος λύρα θείων διδαγμάτων η καθηδύνουσα τας διανοίας των πιστών» και άλλα πολλά. Διεκρίνετο επίσης για την σεμνότητα του ήθους του, την πραότητα και την ταπείνωσή του.
Εγραψε και πολλά έργα ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης. Ερμηνευτικά, δογματικά, πρακτικά, πολλούς λόγους και επιστολές. Απολογητικά όπως «τον Απολογητικόν εις την Εξαήμερον». Έγραψε ακόμα και κατηχητικούς λόγους.
Χριστιανοί μου, η Τρίτη Οικουμενική Σύνοδος, αποκαλεί τον Άγιο Γρηγόριο Νύσσης άνδρα μετά αδελφών αυτού δεύτερον εν ταις λόγοις και εν ταις έργοις. Η εβδόμη Οικουμενική Σύνοδος είπε ομοφώνως ότι ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης είναι πατήρ πατέρων, παρά πάντων ονομαζόμενος. Αλλά ο μεγαλύτερος τίτλος αγιότητος για έναν άνδρα είναι ο τίτλος του «πατέρα». Δεν ήταν μόνον ένας απλός επίσκοπος, ή ένας ενάρετος κληρικός, ή ένας δίκαιος και πολυμαθής θεολόγος. Ή ένας κεχαριτωμένος αγωνιστής της πίστεως. Ή ένας θεωμένος δεσπότης. Αλλά και Πατέρας της Εκκλησίας, γι’ αυτό και λέμε του εν Αγίοις Πατρός ημών, Γρηγορίου επισκόπου Νύσσης.
Αυτός ο τίτλος απονέμετο σε πολύ λίγους αγίους, γι’ αυτό και το τόνισε ο Απόστολος Παύλος λέγοντας: «Εάν μυρίους παιδαγωγούς έχετε εν Χριστώ, αλλ’ ου πολλούς πατέρας». Εμείς μπορεί να είμαστε παιδαγωγοί, να είμαστε διδάσκαλοι, να είμεθα ιεροκήρυκες, καλοί, και ρήτορες καλοί, μπορεί νάμαστε καλοί λειτουργοί, νάμαστε το ένα, νάμαστε τ’ άλλο, αλλά πατέρες δύσκολα. Πολύ δύσκολα.
Ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης, μαζί με το σύνολον των θεοφόρων Πατέρων, έθρεψαν την Ορθόδοξη Εκκλησία με το γάλα της πίστεως, της Θείας Γνώσεως και της ευσεβείας. Επρωτοστάτησαν στας ιεράς συνόδους, Οικουμενικάς και τοπικάς, και διετύπωσαν εμπνεόμενοι από το Άγιον Πνεύμα τις αλήθειες της πίστεως, σε δόγματα και όρους πίστεως. Έγραψαν συγγράμματα, θεολογικά, δογματικά, παρακλητικά, ηθικά, και έδωκαν σε ολόκληρο τον κόσμο αθάνατες πνευματικές τροφές. Το ύδωρ το ζών, για να τραφούν από πίστη ζωντανή οι χριστιανοί μας, για να αυξηθούν εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού και για να ζήσουν με τη γλυκιά ελπίδα της σωτηρίας έχοντες εμπιστοσύνη στο άπειρον έλεος του Αγίου Θεού.
Χριστιανοί μου, τιμούμε πολλούς απ’ τους μεγάλους αγίους της εκκλησίας μας, ειδικότερα μάλιστα όσοι είναι θαυματουργοί. Αυτούς τους τιμούμε ιδιαίτερα. Όπως είναι ο Άγιος Νεκτάριος, ο Άγιος Νικόλαος, ο Άγιος Ελευθέριος, ο Άγιος Δημήτριος, ο Άγιος Γεώργιος, ή ο Άγιος Παντελεήμων, οι Άγιοι Ανάργυροι, ο Άγιος Σπυρίδων, ο Άγιος Γεράσιμος απ’ την Κεφαλονιά, ο άγιος Διονύσιος στη Ζάκυνθο, ο Άγιος Ραφαήλ στη Μυτιλήνη, ο Άγιος Μηνάς, ο Άγιος Φανούριος, η Αγία Βαρβάρα, η Αγία Παρασκευή, η Αγία Αικατερίνη, … και δεν συμμαζεύεται ο κατάλογος. Που επεμβαίνουν θαυματουργικά στις αρρώστιες, στους πειρασμούς και στα βάσανα της ζωής μας. Και πολύ καλά κάνουμε και τους επικαλούμεθα, με προσευχές, παρακλήσεις, ακόμα και με τάματα. Ξεχνάμε όμως τους Αποστόλους, τους Ευαγγελιστάς, και δη τον Απόστολο Παύλο, όπως και τους μεγάλους Πατέρας της Εκκλησίας μας, τους νηπτικούς, τους νοητούς αστέρας, που επραγματοποίησαν το μεγάλο θαύμα, με το να μας διαφυλάξουν την αγία μας πίστη αλώβητη και την αγία μας Ορθοδοξία ανόθευτη και ακεραία.
Δεν γνωρίζω αν υπάρχει ενοριακός ναός ή παρεκκλήσι στο όνομα του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης σ’ όλη την Ελλάδα. Όλους αυτούς τους αγνώστους και ανωνύμους αγίους, τους τιμά η Ορθόδοξος Εκκλησία με την εορτή των Αγίων Πάντων, αλλά βεβαίως τιμούνται κυρίως από τον Θεόν, στην αιώνια Βασιλεία του. Καλόν είναι όμως να στρεφόμεθα προς όλους τους Αγίους της Ορθοδόξου Εκκλησίας, με προσευχές και παρακλήσεις και θα διαπιστώσουμε και τη δύναμη αυτών των αγνώστων για μας Αγίων, την δύναμη των πρεσβειών τους. Ακόμα και από τους πιο γνωστούς Πατέρες ή διδασκάλους της Οικουμένης, τους Οσίους, τους μάρτυρας ή και τους Ομολογητάς. Για παράδειγμα θα σας αναφέρω είκοσι Αγίους, με παράξενα και άγνωστα για μας ονόματα. Μόνο είκοσι γιατί δεν μπορώ να τα αναφέρω όλα… Ούτε δυο ώρες δεν θα μας φθάσουν.
Αυρίκιος, Αγριπίνη, Αειθαλάς, Βλανδύνα, Βόσβας, Βοστρίκιος, Γαυδέντιος, Γαυδελία, Δάναξ, Δεναχής, Δυσιδέριος, Επαινετός, Επίχαρις, Ευστολία, Ζηναΐς, Ηλιόδωρος, Ηλιόφωτος, Θαλάσσιος, Θεόστιχος, Ηδιστίων, Ηλύριος, Καπετολίνη, Καλοδότη.
Είκοσι είπα μονάχα. Και μέχρι το γράμμα κάπα. Έτσι πήρα επιλεκτικά μερικά ονόματα. Πού να τους λέγαμε όλους.
Υπάρχουν κατά εκατοντάδες και χιλιάδες οι εγγεγραμμένοι Άγιοί μας, ενώ στο σύνολό τους με τους μάρτυρες των πρώτων τεσσάρων αιώνων υπερβαίνουν τα δώδεκα εκατομμύρια, χωρίς να λάβουμε υπόψη μας και όλους εκείνους τους Αγίους που παρέμειναν άγνωστοι και αφανείς, είτε ως μάρτυρες, όταν λέει δυσμυρίων μαρτύρων, πους τους ξέρουμε, ξέρουμε απ’ τους χιλιάδες αυτούς τα ονόματά τους; είτε ως όσιοι, είτε ως ευάρεστοι στο Θεό με το κρυφό τους συνειδησιακό μαρτύριο μέσα στον κόσμο. Και αυτοί είναι οι πιο πολλοί.
Όλοι αυτοί οι άγιοι, χριστιανοί μου, γνωστοί και άγνωστοι, είχαν ζωντανή πίστη, ενεργουμένη αγάπη προς τον Θεόν και τον πλησίον, μέχρι θυσίας και θανάτου, και βαθιά μετάνοια, με ταπείνωση, συντριβή και δάκρυα. Εκτός των Αγίων μαρτύρων, μεγαλομαρτύρων, παιδομαρτύρων και νεομαρτύρων, οι υπόλοιποι εκ των αγίων, μαζί με τον σημερινόν εορταζόμενον Άγιο Γρηγόριο Νύσσης, πέρασαν από το συνειδησιακό μαρτύριο της καθάρσεως από τα πάθη, και η κάθαρση από τα πάθη και τις αδυναμίες μας δεν επιτυγχάνεται χωρίς ειλικρινή και αληθινή μετάνοια.
Μετάνοια, όμως, σημαίνει ότι έχω συνείδηση του βάρους της αμαρτίας. Και όχι μόνον το βάρος της αμαρτίας πάνω μου αλλά και την προσβολή που κάνω προς τον Θεό της αγάπης. Τότε μόνον επέρχεται η αποστροφή μας προς την αμαρτία. Διαφορετικά είναι γλυκειά. Και πολύ γλυκειά, γι’ αυτό και την επαναλαμβάνομε. Και την αγαπάμε, και τη θέλουμε και την αγκαλιάζουμε, και την κάνουμε μόνιμο σύντροφο της ζωής μας. Γλυκιά η αμαρτία. Δύσκολη η αρετή, αλλά στεφανώνει τον νικητή. Η μετάνοιά μας πάλι είναι τόση, όση είναι και η ταπείνωσίς μας, η συντριβή μας και ο αυτοεξευτελισμός μας.
Άρα η αμαρτία, ως βάρος μέσα μας, συνειδητοποιείται κατά το μέτρον της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος. Αν Τον παρακαλούμε τον Θεόν να μας δώσει μετάνοια, θυμάστε τι λέει η ευχή του Αγίου Εφραίμ του Σύρου, «ουκ έχω μετάνοιαν, ουκ έχω κατάνυξιν, ουκ έχω συντριβήν, ουκ έχω δάκρυα παρακλητικά, τίποτα δεν έχω απ’ αυτά, Θεέ μου, χάρισέ μου», ο Θεός θα μας δώσει πνεύμα τότε μετανοίας. Και τότε βέβαια …
Άρα η αμαρτία, ως βάρος μέσα μας, συνειδητοποιείται, επαναλαμβάνω, κατά το μέτρον της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος και σε αναλογία με το πόσο ζωντανή είναι η πίστις μας στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού, ως Θεανθρώπου και Θεού.
Σημασία έχουν οι προσωπικές σχέσεις, με τον Σωτήρα Χριστό και τίποτε άλλο.
Τι θα πει προσωπικές σχέσεις;
Οι σχέσεις ημών των πιστών αγωνιζομένων χριστιανών, είναι τόσο προσωπικές ώστε δεν κάνουμε απολύτως τίποτα και δεν λέμε απολύτως τίποτα, και δεν ομιλούμε ποτέ, αν αυτό δεν αρέσει στο Θεό και δεν είναι προς το συμφέρον μας. Θα πρέπει να ρωτάμε τη συνείδησή μας, και αυτή θα μας απαντήσει, και αυτό είναι προσωπική σχέσις.
Είναι σα να ομιλείτε με τον πνευματικό σας. Διότι ο Θεός είναι Ζών, Παρών. Και αν πέσετε στα γόνατα, και νοερά Τον αγκαλιάσετε, τότε με την πνευματική σας αίσθηση, με την ψυχή σας δηλαδή, θα αισθανθείτε ότι και Αυτός ο Θεός, σας αγκαλιάζει, και θάχετε ανάπαυση, θάχετε ξαλάφρωση, θάχετε χαρά, θάχετε ένα ανέβασμα του νου προς τον ίδιο τον Θεό στον Ουρανό, ότι σας ασπάζεται τρυφερά, αλλά νοητά, και απαντά σε όλα τα αιτήματά σας. Αν δεν το ζούμε αυτό, σημαίνει ότι ο νούς μας και η καρδιά μας, είναι σκεπασμένα από πάθη, γι’ αυτό έχομε και τόσο πολύ σκοτισμό εδώ.
Η προσωπική μας σχέση ζωντανεύει την πίστη και ενεργοποιεί την αληθινή αγάπη και προς αυτόν τον Θεόν και προς τον πλησίον. Αυτή είναι που δίδει πολύ καθαρά τη συναίσθηση της αμαρτωλότητος απέναντι στην αγαθότητα του Αγίου Θεού, του Πλάστου και Δημιουργού μας. Αυτός μας έκανε, δεν μας έκανε η μάνα μας και ο πατέρας μας. Αυτοί έδωσαν τη σάρκα. Το πνεύμα, τη ψυχή, το είναι, την ύπαρξη, το νου, την καρδιά, μας την έδωσε ο Θεός και μάλιστα κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή του. Και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε.
Η αμαρτία έχει μέσα της το σκοτάδι της Κολάσεως. Αμαρτάνομε – κολαζόμεθα. Μετανοούμε – σωζόμεθα. Γιατί η μετάνοια έχει το φως της ζωής και της σωτηρίας.
Εφόσον όμως αμαρτάνομε κάθε μέρα, είτε με τη γλώσσα μας, είτε με το μυαλό μας, ας πούμε ότι δεν αμαρτάνουμε με τα έργα μας, και τότε πώς θα διακρίνουμε το φως του Θεού που μας χαρίζει την Θεία Γνώση; Το φως Του, τη σύνεση. Και πώς θα καλλιεργηθεί η μετάνοια χωρίς αυτογνωσία; Χωρίς αυτοέλεγχο και αυτομεμψία;
Ναι, αδελφοί μου, μας λείπει η προσωπική σχέσις με το Θεόν. Προσωπική σχέση μπορεί νάχουμε με τον άνδρα μας, με τη γυναίκα μας, με τα παιδιά μας, και δεν ξέρουμε και αυτό σε πιο βαθμό είναι, αλλά προσωπική σχέση με το Χριστό δεν έχουμε. Γι’ αυτό και επειδή δεν έχουμε, γι’ αυτό συχνά γεμίζουμε από θλίψη, από ανία, από λύπη, από βαριεστημάρα, πώς να το πω πιο απλά, και από κει οδηγούμεθα στην αδιαφορία για ο,τιδήποτε έχει ενδιαφέρον για τη σωτηρία μας, ακόμα και σε μελαγχολία. Σ’ ένα κενό που δημιουργείται από το σκοτάδι που επικρατεί μέσω της αμαρτίας.
Αυτό δηλώνει ότι μετανοώ σημαίνει «σιχαίνομαι την αμαρτία». Δεν θέλω να τη ξανακάνω. Καλύτερα να πεθάνω παρά να αμαρτήσω. Ποιος από μας το λέει;
Ντρέπομαι για τον εαυτό μου και για την κατάντια μου. Και αμέσως εγείρεται μέσα μου θυμός και οργή, γιατί να είμαι τόσο εύκολος στο να υποκύπτω στα πάθη μου και στις αδυναμίες μου;
Γι’ αυτό και εντέλλεται ο Θεός δια του Δαυίδ στο Ψαλτήρι, οργίζεσθε και μη αμαρτάνετε. Να οργίζεσθε εναντίον της αμαρτίας, να οργίζεσθε εναντίον του εαυτού σας, που τόσο εύκολα αμαρτάνει, για να μην αμαρτάνει.
Και βάζω αρχή βεβαίως με μια συντετριμμένη εξομολόγηση. Τότε ελευθερώνομαι από το βάρος των αμαρτιών μου και το πλήθος των ενοχών. Και αρχίζω σκληρή πάλη με τους δαίμονες … Οι δαίμονες τι κάνουν; Κεντρίζουν τις παλιές αναμνήσεις, τα μη νεκρωμένα πάθη, διότι δεν είναι ξεριζωμένα, απλώς κοιμούνται, με λογισμούς, με πονηρές εικόνες, με αισχρές φαντασιώσεις, με απατηλές υποσχέσεις, με μικρές υποχωρήσεις, με μικρές μικρές αναβολές και τρέχα γύρευε. Θα έρχεσθε στην εξομολόγηση με συντριβή.
Όχι να πείτε μονάχα τα προβλήματά σας, βεβαίως αυτά μας πονάνε, βεβαίως αυτά μας πονάνε, το κατρακύλισμα του παιδιού μας μάς πονάει πολύ, βεβαίως, και χίλια δυό άλλα προβλήματα που έχουμε, αλλά χρειάζεται μετάνοια, και ο Θεός βλέποντας την αληθινή μετάνοια, τη συντριβή, τα δάκρυα, τον πόνο της ψυχής που ΈΧΕΙ μετάνοια, ο πόνος της ψυχής μας πρέπει να έχει μετάνοια, όχι πόνο γιατί δεν μπορούμε να ξεπληρώσουμε το χρέος, πόνο για την αμαρτία, γιατί η αμαρτία είναι η αιτία που δημιούργησε το οποιοδήποτε κατρακύλισμα. Σκληρή η πάλη και σκληρός ο πόλεμος, με τους ασώματους δαίμονες προς τα πνευματικά της πονηρίας εν τοις επουρανίοις, που μας λέγει εκεί ο Απόστολος Παύλος.
Αόρατος ο πόλεμος αλλά πραγματικός και αδυσώπητος. Ο διάβολος δε μας λυπάται. Αν είχε την ελευθερία απ’ το Θεό θα μας σκότωνε. Και όσοι από μας εξέρχονται συν Θεώ νικηταί, ζητωκραυγάζουν μαζί με τους αγγέλους και τους αγίους λέγοντας «Ίδομεν το φως το αληθινόν, ελάβομεν Πνεύμα επουράνιον».
Πολεμάς; Συ και συ και σύ; Ναι αλλά πολεμάς μαζί με τον Χριστό!
Αντιστέκεσαι στην αμαρτία; Αντιστέκεσαι, αλλά με τη βοήθεια του Θεού.
Νικάς τα πάθη σου; Ναι, αλλά εκείνος σε βοηθάει.
Διότι χωρίς Χριστό δεν κάναμε απολύτως τίποτα.
«Άνευ εμού, ου δύνασθε ποιείν ουδέν». Αυτό είναι και οι προσωπικές σχέσεις με το Χριστό.
«Ο μένων εν εμοί, καγώ εν αυτώ, ούτος φέρει καρπόν πολύν». Καρπούς από τις νίκες κατά των παθών, καρπούς από την κτίσιν των αρετών, καρπούς θείας ζωής και θείου φωτός.
Έτσι πορεύτηκαν όλοι οι άγιοι που πέρασαν απ’ την κοιλάδα του κλαυθμώνος της παρούσης ζωής με το προσωπικό μαρτύριο της συνειδήσεώς τους. Την ίδια πορεία έκαμε και ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης. Την πορεία απ’ την κάθαρση των παθών στο θείο φωτισμό. Απ’ το θείο φωτισμό στη θεία γνώση. Και απ’ τη θεογνωσία στην τελείωση, στον αγιασμό, στη θέωση, πώς να τα πούμε αλλιώς. Στην ίδια πορεία αγιασμού και θεώσεως καλεί και μας όλους ο Πανάγιος Θεός, διότι δεν ανέχεται να βλέπει τους Ορθοδόξους Χριστιανούς να στερούνται τα ουράνια αγαθά και τα θεϊκά του χαρίσματα τα οποία χορηγεί πλουσιοπάροχα και δωρεάν.
Και μείς; Αρνούμεθα να βαδίσουμε τη στενή και τεθλιμμένη οδό, την απάγουσα εις την ζωήν και εις την σωτηρίαν. Προτιμούμε την αμαρτία.
Οδοδείκτης στην τεθλιμμένη οδό θα είναι η βαθιά μετάνοιά μας. Η ζωντανή μας πίστις. Η υπομονή, η αγάπη, το αδιαλείπτως προσεύχεσθαι, η συμπαράσταση στον πλησίον, και γενικά η ακρίβεια στην τήρηση των εντολών, - για να τελειώνομε -, η καλλιέργεια των αρετών, η πάλη κατά των παθών, και η σωστή και με φόβον Θεού συμμετοχή μας στα πανάγια σωστικά μυστήρια.
Απομαγνητοφωνημένα (και ηχητικά) κηρύγματα του Πρωτοπρεσβυτέρου π. Στεφάνου Αναγνωστοπούλου 10/1/2007
Όλοι οι Άγιοι Πατέρες φωνάζουν την πρώτη θέση στη ζωή του κάθε χριστιανού την κατέχει η προσευχή. Θέλεις να κάνεις κατάσταση; Προσεύχου. Θέλεις να σωθείς; Προσεύχου. Όλες οι προσευχές καλές και άγιες είναι, αλλά η νοερά προσευχή, είναι η βασίλισσα αυτών. “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με”. Απ’ αυτήν τη μικρούλα αλλά παντοδύναμη προσευχή, ξεκίνησαν οι Άγιοι Πατέρες και έγιναν φωστήρες της εκκλησίας. Λέγε συνεχώς όσο μπορείς περισσότερες φορές την ημέρα και τη νύχτα αυτή την ευχούλα και αυτή θα σε διδάξει αυτά που θέλεις, αυτά που δεν γνωρίζεις. Βιάσου σ’ αυτήν την ευχούλα.
Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης
«Η πράξη της νοεράς προσευχής είναι να βιάσεις τον εαυτόν σου να λέγεις συνεχώς την ευχή με το στόμα αδιαλείπτως.
Στην αρχή γρήγορα, να μην προφθάνει ο νους να σχηματίζει λογισμό μετεωρισμού.
Να προσέχεις μόνο στα λόγια: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».
Όταν αυτό πολυχρονίσει, το συνηθίζει ο νους και το λέγει και γλυκαίνεσαι ωσάν να έχεις μέλι στο στόμα σου και θέλεις να το λέγεις.
Αν το αφήσεις στενοχωρείσαι πολύ.
Όταν το συνηθίσει ο νους και χορτάσει -το μάθει καλά- τότε το στέλνει στην καρδιά.
Επειδή ο νους είναι ο τροφοδότης της ψυχής και μεταφέρει στην καρδιά οτιδήποτε φαντασθεί.
Όταν ο ευχόμενος κρατεί τον νου του να μη φαντάζεται τίποτε, αλλά να προσέχει μόνο τα λόγια της ευχής, τότε αναπνέοντας ελαφρά με κάποια βία και θέληση δική του τον κατεβάζει στην καρδιά, και τον κρατεί μέσα και λέγει με ρυθμό την ευχή, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» ...;
Αν θέλεις να βρεις τον Θεό δια της «ευχής» δεν θα σταματάς ποτέ αυτήν την εργασία. Όρθιος, καθήμενος, βαδίζοντας δεν θα μένεις χωρίς την ευχή.
Να μη βγαίνει πνοή χωρίς την ευχή για να εφαρμόζεται ο λόγος του Παύλου «αδιαλείπτως προσεύχεσθε, εν παντί ευχαριστείτε».
Εάν μπορέσεις να λέγεις την «ευχή» εκφώνως και συνέχεια, σε δύο-τρεις μήνες πιστεύω την συνηθίζεις και μετά πλησιάζει η Θεία Χάρις και σε ξεκουράζει.
Αρκεί να μη σταματήσεις να την λέγεις με το στόμα, χωρίς διακοπή.
Όταν την παραλάβει ο νους τότε θα ξεκουρασθείς με την γλώσσα να την λέγεις.
Όλη η βία είναι στην αρχή, έως ότου γίνει συνήθεια.
Κατόπιν θα την έχεις σ' όλα τα χρόνια της ζωής σου.
Μόνο κτύπα ευθέως την θύρα του θείου ελέους και πάντως ο Χριστός μας θα σου ανοίξει, εάν επιμένεις».
(Γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής)
http://agapienxristou.blogspot.ca/2013/11/blog-post_2889.html
Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με !!!
- Προσπαθούμε νά λέμε συνέχεια τήν ευχή αλλά ό νούς μας περισπάται.
- Όταν λέμε τήν ευχήν όσο μπορούμε, ζορίζουμε και τό μυαλό νά καταλαβαίνουμε τί λέμε. Αυτό όμως γιά νά τό πετύχουμε θέλει πολλήν βίαν.
Όμως όταν δουλεύης, λέγε συνέχεια μέ τό στόμα "Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με".
Ό νούς σίγουρα φεύγει, πάει στήν δουλειά, ταξιδεύει εδώ ή εκεί, όμως τό αυτί ακούει, κάτι πιάνει, και σιγά σιγά τό κατεβάζει στήν καρδιάν.
Αλλά και νά μήν καταλαβαίνεις εσύ τήν ευχήν, όμως ό σατανάς καταλαβαίνει πολύ καλά και τρέμει μόνο που ακούει τ' όνομα του Χριστού. "
Γέροντας Αρσένιος ο Σπηλαιώτης
http://agapienxristou.blogspot.ca/2014/01/h.html
Μπορεί κανείς, βέβαια, να διδάξει τη νοερά και καρδιακή προσευχή και σ’ έναν αρχάριο, αν αυτός είναι κατάλληλα προετοιμασμένος και ικανός να την ασκήσει. Τέτοιες μορφές σπάνιζαν πολύ και σε περασμένους καιρούς, καιρούς γενικής διαφθοράς των ηθών. Γνώρισα ένα γέροντα με πνευματική σκέψη, πού, έχοντας αποκτήσει την καρδιακή προσευχή, έδινε σχετικές συμβουλές σε κάποιον αρχάριο, πού είχε φυλάξει τη σωματική του αγνεία. Ο αρχάριος εκείνος, προετοιμασμένος από την παιδική του ηλικία για την εγκόλπωση της χριστιανικής ζωής, του μοναχισμού και της νοεράς εργασίας, είχε αρχίσει να αισθάνεται ήδη μέσα του την ενέργεια της προσευχής. Ο γέροντας απέδωσε την εκδήλωση της προσευχητικής ενέργειας στην αγνεία του νέου.
Η ψυχική κατάσταση των νέων ανθρώπων είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη των ώριμων στην ηλικία ανδρών, πού, πριν μπουν σε μοναστήρι, έζησαν μέσα στις μέριμνες και τούς περισπασμούς, απέκτησαν ελλιπή και επιφανειακή γνώση για τον Χριστιανισμό, υποτάχτηκαν σε ποικίλα πάθη και, προπάντων, έχασαν την αγνεία τους πέφτοντας στην πορνεία.
Το αμάρτημα της πορνείας έχει την ιδιότητα να ενώνει άνομα δυο σώματα σε ένα. Έτσι, μολονότι συγχωρείται αμέσως μετά τη μετάνοια και την εξομολόγηση, εφόσον βέβαια ο αμαρτωλός άνθρωπος το εγκαταλείψει, ή κάθαρση του σώματος και της ψυχής απ’ αυτό απαιτεί πολύ χρόνο, ώστε ο σύνδεσμος πού δημιουργήθηκε ανάμεσα στα σώματα, φυτεύτηκε μέσα στις καρδιές και δηλητηρίασε τις ψυχές, να καταστραφεί και να αφανιστεί.
Γι’ αυτό και η Εκκλησία ορίζει αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα μετάνοιας σ’ εκείνους πού έπεσαν σε πορνεία ή μοιχεία, μετά την παρέλευση του όποιου τούς επιτρέπει να κοινωνήσουν το πανάγιο Σώμα και το τίμιο Αίμα του Χριστού.
Όλοι, λοιπόν, όσοι έζησαν με ελευθεριότητα, όσοι πληγώθηκαν από διάφορα πάθη και ιδιαίτερα όσοι έπεσαν στον γκρεμό της πορνείας, αν μάλιστα η αμαρτία αυτή τους έχει γίνει συνήθεια, χρειάζονται χρόνο πολύ για να καθαριστούν με τη μετάνοια, να εξαλείψουν από τις ψυχές τους τις κοσμικές εντυπώσεις και τις αμαρτωλές αναμνήσεις, να απομακρυνθούν οριστικά από την αμαρτία, να αποκτήσουν χριστιανικό ήθος με την τήρηση των ευαγγελικών εντολών κι έτσι να γίνουν ικανοί για την άσκηση της νοεράς και καρδιακής προσευχής.
Αγιου Ιγνατιου Μπριαντσανινωφ
http://agapienxristou.blogspot.ca/2014/05/blog-post_31.html
