Στη ζωή σου δεν συναντάς μόνο φίλους αλλά και εχθρούς ( Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος )

Στη ζωή σου δεν συναντάς μόνο φίλους αλλά και εχθρούς. Κι έχεις υποχρέωση τους εχθρούς σου να τους κάνεις φίλους, για να ‘χεις πάντα ήρεμη τη συνείδησή σου. Το δίκαιο και το σωστό πρέπει να το υπερασπιζόμαστε και να μισούμε την αδικία και την κακία. Τον συνάνθρωπό μας όμως δεν μισούμε ποτέ, ό,τι κι αν μας κάνει. Δεν τον κατηγορούμε , ούτε τον προσβάλλομε, είτε έχομε, είτε δεν έχομε δίκιο.
Οι παρεξηγήσεις και οι διαφωνίες είναι μέσα στο πρόγραμμα της ζωής. Το να τις μεγαλώνεις όμως και να φθάνεις στα δικαστήρια ή στο έγκλημα, αυτό είναι αντιχριστιανικό. Ανθρώπινο είναι να τις μικραίνεις ή καλύτερα να τις σβήνεις , ώστε πάντα να έχεις ειρήνη μέσα σου.
Ο Βαγγέλης, βοσκός, ακαλλιέργητος, βλάστημος. Σ’ Εκκλησία δεν πατούσε, παρά μόνο τις χρονιάρες μέρες ή σε κανένα μνημόσυνο. Πάντα οπλοφορεί, βάζει τα πρόβατά του παντού κι απειλεί τους πάντες. Έφτασε ακόμα και στην κλεψιά, όπως τον συμβούλευσε ο διάβολος. Έτυχε όμως σε μια κλεψιά να του πέσει ένα χαρτί , που το βρήκε ο Νικολής γυρεύοντας τα κλεμμένα του. Στην αρχή ο Νικολής σκέφτηκε να πάει στη Χωροφυλακή, μετά όμως, σαν άνθρωπος του Θεού που ήταν, πήγε και συμβουλεύτηκε το γερο-παπά του χωριού. Ο παπάς τον συμβούλεψε να μην καταγγείλει τον Βαγγέλη, αλλά να βάλει τους φίλους του και τους συντέκνους του να τον πιάσουν, για να πληρώσει τα κλεμμένα. Αν δεν δεχτεί να τον αφήσουν στα χέρια του Θεού, για να μη φτάσουν στα φονικά, όπως συμβαίνει πολλές φορές στην Κρήτη για ασήμαντες αφορμές.
Στην αρχή ο Βαγγέλης αρνιόταν να πληρώσει κι απειλούσε θεούς και δαίμονες. Σιγά-σιγά όμως οι σύντεκνοί του τον κατάφεραν , γιατί υπήρχε το αποδεικτικό της κλοπής και τα έφτιαξαν με τον Νικολή. Τελικά πλήρωσε όλα τα κλεμμένα. Ο Νικολής όμως δεν έμεινε εκεί. Την ημέρα του Ευαγγελισμού έστειλε ένα δίσκο γλυκά στο σπίτι του Βαγγέλη και το βράδυ πήγε με την γυναίκα του και του ευχήθηκαν τα χρόνια πολλά ! Έτσι αγαπήθηκαν οι οικογένειές τους κι έγιναν καλοί φίλοι.
Αργότερα ο Νικολής κατάφερε τον Βαγγέλη να πάει να εξομολογηθεί , να σταματήσει τις κλοπές και να γίνει ένας άλλος άνθρωπος, καλός και χρήσιμος στους συγχωριανούς του.
Βλέπετε τί κάνει η χάρη του Θεού, βλέπετε τί καταφέρνει ο άνθρωπος του Θεού;
Νίκα λοιπόν στη ζωή σου το κακό, όχι με αντεκδίκηση, αλλά με το καλό και θα βγαίνεις πάντα κερδισμένος.
 

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
ΤΡΕΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΑΝΕΞΙΚΑΚΙΑ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ.

Μία φοβερή προσέγγιση του αββά Ησαϊα περί της πονηρίας και πανουργίας του διαβόλου.( Αρχ. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου )

Αναλύει το πώς τελικά ο διάβολος καταφέρνει να αποσπά τον άνθρωπο από την προσευχή και την ησυχία και να του φέρνει ταραχή και να τον κάνει συμμέτοχο της κακίας του ακόμα και όταν ο πιστός νομίζει ότι τον πολεμά!

Ο αββάς Ησαϊας είπε: «Τούτοις δε πάσι τοις κακοίς κεφαλή εστί μία, η καλουμένη κακία της έχθρας».

Εάν θέλης να νικήσης τα πάθη, πρέπει να νικήσης μονίμως την έχθρα. Εδώ αξίζει να προσέξωμε ιδιαίτερα την σοφία του αγίου. Η αφετηρία των αμαρτιών δεν είναι ούτε ο εγωισμός, ούτε η υπερηφάνεια, ούτε η έλλειψις αγάπης, ούτε η αποστασία, ούτε η αμετανοησία, ούτε κάτι άλλο, αλλά η κακία της έχθρας, το αντίθετο της αρετής.

Ας αναφέρωμε μία άλλη λέξη, η οποία σχετίζεται με την λέξη αρετή, την πανουργία. Παράγεται από το επίθετο πανούργος, το οποίο προέρχεται από το επίθετο παν και το ουσιαστικό έργον και εκφράζει έννοια αντίθετη προς εκείνη της λέξεως πανοπλία. Οι δύο λέξεις έχουν ως κοινό συνθετικό το επίθετο παν. Η πανουργία αντιτίθεται προς τις ενέργειες του Θεού οι οποίες μας ενδύουν, αντιτίθεται προς την θεία δόξα, η οποία επικάθηται στην καρδιά μας και μας χορηγεί τα πάντα.

Επομένως η αποσχόλησις, η αγωνία, η μέριμνα να επιδιώξω, να αγωνισθώ και να επιτύχω, δηλαδή κάθε έργο έρχεται σε αντίθεσι με το σχόλασμα, με την ειρήνη, με την αταραξία, που χαρίζει η μέθεξις της θείας δόξης, της θείας ζωής, της θεότητος.

Πανούργο καλούμε τον σατανά. Η αρετή είναι το αποτέλεσμα της ενεργείας του Θεού. Η έχθρα είναι η ιδιότης του εχθρού, του πονηρού δαίμονος. Αποκαλούμε πανούργο τον σατανά, τον μόνον στην πραγματικότητα εχθρό του ανθρώπου, διότι μας ωθεί σε ποικίλες απασχολήσεις, επιδιώξεις, επιθυμίες, οι οποίες είναι έργα είτε του νου μας, είτε της καρδιάς μας, είτε του θυμικού μας, είτε του βουλητικού μας. έτσι, ο μεν εχθρός είναι πανούργος, ο δε απασχολημένος άνθρωπος, ο εργαζόμενος, δεν έχει αρετή, διότι δεν έχει σχολή, ησυχία, διότι δεν βλέπει τον Θεόν.

Γιατί δεν λέγει η έχθρα αλλά η κακία της έχθρας; Προηγουμένως έλεγε η «πανοπλία των αρετών», ενώ εδώ η «κακία της έχθρας», που είναι η ιδιότης του εχθρού να εκτοξεύη συνεχώς απασχολήσεις, λογισμόύς, επιθυμίες. Μου ρίχνει, λόγου χάριν, έναν λογισμό βλασφημίας ή ανηθικότητος ή απιστίας την ώρα της προσευχής. Ο λογισμός αυτός δεν είναι ενέργεια που πηγάζει από εμένα, διότι δεν τον ήθελα, ενώ προσευχόμουν, ήρθε μέσα μου σαν βολίδα. Άρα δεν βλασφήμησα, δεν αμάρτησα.

Ο σατανάς όμως τι πετυχαίνει; Μόνον με τον λογισμό δεν μπορεί να με μολύνη, διότι ο λογισμός είναι ξένος, δεν είναι δικός μου. είμαι υπόλογος για τα δικά μου αμαρτήματα και όχι για τα αμαρτήματα του εχθρού. Πετυχαίνει όμως ο πονηρός τούτο: να δώση έργο στην διάνοιά μου και εν συνεχεία στην βούλησί μου. η διάνοιά μου τώρα παρακαλεί: Χριστέ μου, συγχώρησέ με, διότι είμαι άθεος. Με το να το πη, αμέσως η βούλησίς μου στρέφεται σε αυτό και αφήνει την προσευχή, ασχολείται με το πώς να διώξη τον λογισμό της βλασφημίας ή της ανηθικότητος, οπότε αλλάζω αμέσως στάσι, ενέργεια, αφήνω την απάθεια και ολόκληρος γίνομαι ένα πάθος εναντίον αυτού του λογισμού. Το αποτέλεσμα; Νίκησε ο πονηρός, μου έδωσε έργο.

Όπως ρίχνεις το μπαλάκι στα πόδια του μικρού παιδιού και αυτό το αρπάζει και αρχίζει να παίζη αφήνοντας εσένα ήσυχο, έτσι ακριβώς και ο πονηρός έριξε τον λογισμό, όχι γι’ αυτόν τούτον τον λογισμό, αλλά για να μας δώση έργο, να μας δώση απασχόλησι. Κατά τον ίδιο τρόπο μπορούμε να κατανοούμε όλες τις πανουργίες, όλα όσα προβάλλει ενώπιόν μας ο σατανάς.

Η κακία λοιπόν της έχθρας είναι το αντίθετο της αρετής. Η αρετή είναι το αποτέλεσμα της κοινωνίας μας με τον Θεόν, ενώ η κοινωνία μας με τον πονηρό δαίμονα είναι το αποτέλεσμα των αμαρτιών μας.

Επομένως, αμαρτάνοντας ο άνθρωπος μετέχει των εχθροτήτων, των ιδιοτήτων του πονηρού εχθρού, ενώ κοινωνώντας τον Χριστόν, αποκτά τα θεία χαρίσματα, μετέχει των θείων ιδιοτήτων. Δηλαδή, όταν ασχολούμαστε με την αμαρτία μας, γινόμαστε μέτοχοι της ζωής του πονηρού δαίμονος και κατά κανόνα ρίχνομε το βάρος στους άλλους, θεωρώντας του ως αφορμή και αιτία της αμαρτίας μας. αλλά και αν ακόμη πούμε ότι εγώ φταίω, ο τάλας, ο αμαρτωλός, ο καταραμένος, και τότε πάλι δεν κάνομε τίποτε άλλο, παρά ξεχνάμε τον Θεόν και ασχολούμαστε με το εγώ μας. σπέρνομε άνεμο και θερίζομε καταιγίδα. Μία ανεμοφθορία υπάρχει στην ζωή μας, διότι έχομε κοινωνία με το σκότος.
Γι’ αυτό λέγει ο Κύριος: «Ου δύνασθε Θεώ δουλεύειν και μαμωνά».

Η παρουσία των παθών είναι αποδεικτικό στοιχείο ότι αγαπάμε να είμαστε κοινωνοί του δαίμονος και όχι του Θεού.

"Λόγοι Aσκητικοί" ερμηνεία στον αββά Ησαϊα
Αρχ. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου.

«Να βγαίνουμε απο τον ναό σαν να κατεβαίνουμε από τους ίδιους τους ουρανούς» ( Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος )

Προσελκύστε, λοιπόν, τους αδελφούς μας στην εκκλησία, προτρέψτε τους πλανημένους, συμβουλέψτε τους όχι μόνο με λόγια, αλλά και με έργα.

Κι αν ακόμα τίποτα δεν πεις, αλλά βγεις από την ιερή σύναξη, δείχνοντας στους απόντες – και με την εμφάνιση και με το βλέμμα και με τη φωνή και με το βάδισμα και μ” όλη σου τη σεμνότητα – τι κέρδος που αποκόμισες από το ναό, αυτό είναι αρκετό για παραίνεση και συμβουλή.

Γιατί έτσι πρέπει να βγαίνουμε από το ναό, σαν από τα ιερά άδυτα, σαν να κατεβαίνουμε από τους ίδιους τους ουρανούς.

Δίδαξε όσους δεν εκκλησιάζονται ότι έψαλες μαζί με τα Σεραφείμ, ότι ανήκεις στην ουράνια πολιτεία, ότι συναντήθηκες με το Χριστό και μίλησες μαζί Του.

Αν έτσι ζούμε τη θεία Λειτουργία, δεν θα χρειαστεί να πούμε τίποτα στους απόντες. Αλλά βλέποντας εκείνοι τη δική μας ωφέλεια, θα νιώσουν τη δική τους ζημιά και θα τρέξουν γρήγορα στην εκκλησία, για ν” απολαύσουν τα ίδια αγαθά, με τη χάρη και φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, αιώνια ανήκει η δόξα.

Ή Παναγία σαν μάνα φροντίζει τους Μοναχούς ( Γεροντικό )

Στο κοινόβιο Μοναστήρι του Αγίου Παύλου, πριν από 30 χρόνια ζούσε ένα πολύ απλό κι αγαθό Γεροντάκι, γνωστός με το όνομα Γερο - Θωμάς, πάντα πρόθυμος και ακάματος εργάτης της υπακοής. Σαν υπηρεσία του (διακόνημα) είχε να είναι βοηθός στον ζυμωτή και φούρναρη του Μοναστηριού.


Μια μέρα έτυχε ανάγκη να απουσιάσει για δυο ημέρες ο ζυμωτής και φούρναρης της Μονής Γερο - Γρηγόρης, ο οποίος από χρόνια είχε την υπηρεσία αυτή και γνώριζε πολύ καλά και εξυπηρετούσε τα διακονήματα αυτά, με πολύ προσήλωση και ευλάβεια.


Σαν αντικαταστάτη του στις υπηρεσίες αυτές, άφησε τον Γερο -Θωμά, ο οποίος επειδή δεν είχε ποτέ του ζυμώσει ξαφνιάστηκε και βρέθηκε σε μεγάλη απορία, διότι έπρεπε να ζυμώσει και να φουρνίσει τότε και να δώσει ψωμί για δυο ημέρες στους πατέρες του Κοινοβίου που τότε είχε περισσότερους από εξήντα Μοναχούς και σε δέκα ως είκοσι διερχόμενους κάθε ημέρα προσκυνητές.


Στη μεγάλη αυτή ανάγκη και απορία που βρέθηκε ο Γερο - Θωμάς, άρχισε να κάνει θερμή προσευχή και με δάκρυ να παρακαλεί την Παναγία Μητέρα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, Κυρία Θεοτόκο και τον άγιο Παύλο, να τον φωτίσουν τι να κάνει; στην προκειμένη περίπτωση, γιατί τα είχε κυριολεκτικά χαμένα και δεν ήξερε πούθε να αρχίσει.


Ξαφνικά παίρνει την μαγιά του προζυμιού και εκεί που πήγε να βάλει νερό κι αλεύρι βλέπει δίπλα του μια μεγαλόπρεπη μαυροφορούσα γυναίκα, η οποία πήρε το προζύμι το ανακάτεψε, έβαλε το αλεύρι στην σκάφη και σε δυο ώρες έγινε το ζυμάρι, έπλασε τα ψωμιά τα φούρνισε και μέσα στις δυο αυτές ώρες ξεφούρνισε και έδωσε ο Γερο -Θωμάς ψωμί στους Μοναχούς, οι οποίοι ακόμη μέχρι σήμερα δεν μπορούν να ξεχάσουν την γλυκύτητα και νοστιμιά του ψωμιού αυτού.


Ο δε Γερο - Θωμάς σαν υπνωτισμένος δεν κατάλαβε τίποτε, πώς και με ποιό τρόπο γίνανε όλα αυτά! Το μόνο που κατάλαβε ήταν η μαυροφορεμένη εκείνη γυναίκα, που δεν ήταν άλλη παρά η Κυρία Θεοτόκος.


Οι δε αδελφοί της Μονής αυτής του έλεγαν: Γερο- Θωμά, κάτι φάρμακο θα έβαλες μέσα στο ψωμί που είναι τόσο γλυκό και νόστιμο και έγινε τόσο γρήγορα και τόσο ωραίο.


Εδώ έδωκε την παρουσία της η Κυρία Θεοτόκος που σαν μάνα φροντίζει τα παιδιά της, τους Μοναχούς του Αγίου Όρους για να μη μείνουν νηστικοί από έλλειψη τροφίμων και άρτου, όπως. εμπράκτως το είδαμε όλοι κατά τα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής 1940 -1944.

Η δύναμη του πνευματικού αγώνα ( Από το Γεροντικό )

Έβαλε κάποτε στο νου της μια γυναίκα της αμαρτίας και στοιχημάτισε με τους φίλους της, πως θα το πετύχαινε να παρασύρει στα δίχτυα της τον Ερημίτη, που ζούσε στο βουνό, μακριά από την πόλη και που όλοι έλεγαν γι’ αυτόν πως ήταν άγιος άνθρωπος.

Φόρεσε ένα πυκνό πέπλο, που έκρυβε την ομορφιά της κι’ ανέβηκε στο βουνό. Οι φίλοι της την περίμεναν στα μισά του δρόμου. Όταν βράδιασε, χτύπησε την πόρτα της σπηλιάς του Ερημίτη. Εκείνος όταν την είδε, ταράχτηκε…

Πώς βρέθηκε τάχα γυναίκα τέτοια ώρα σ’ αυτή την έρημο;

Πλάνη σου είναι τούτη, διάβολε, συλλογίστηκε.

Τη ρώτησε ποια ήταν και τι γύρευε. Εκείνη έβαλε τα κλάματα.
- Ώρες ολόκληρες πλανιέμαι σ’ αυτές τις ερημιές, Αββά. Έχασα το δρόμο και τη συντροφιά μου κι’ ούτε κατάλαβα πώς βρέθηκα εδώ. Μα για τ’ όνομα του Θεού, μη με αφήσεις να με φάνε τα θηρία.

Ο Ερημίτης βρέθηκε σε δίλημμα. Να βάλει γυναίκα στην κατοικία του; Τέτοιο πράγμα δεν του είχε συμβεί ποτέ. Μα ν’ αφήσει πάλι το πλάσμα του Θεού να φαγωθεί από τα θηρία; Αυτό θα ήταν απάνθρωπο, σχεδόν έγκλημα. Νικήθηκε, τέλος, από την συμπάθεια και την έβαλε μέσα. Εκείνη τότε τράβηξε δήθεν με αφέλεια το πέπλο της και του φανέρωσε τα θέλγητρά της.

Ο πειρασμός άρχιζε να φλογίζει τον αγωνιστή, αφού η πράξη δεν ήταν πια δύσκολη. Έριξε κατά γης μερικά ξερά φύλλα κι’ είπε στη γυναίκα να πλαγιάσει, ενώ αυτός τράβηξε στο βάθος της σπηλιάς. Γονάτισε κι’ έκανε θερμή προσευχή. Απόψε συλλογίστηκε, έχω να δώσω την πιο σκληρή μάχη εναντίον του ορατού και αόρατου εχθρού. Ή θα νικήσω ή θα χάσω όλους μου τους κόπους.

Όσο προχωρούσε η νύχτα τόσο η φλόγα της επιθυμίας τον έκαιγε. Για μια στιγμή ένοιωσε να λυγίζει η αντίστασή του και τρόμαξε.

Αυτοί, πού μολύνουν το σώμα με αμαρτωλές πράξεις, πηγαίνουν στην κόλαση, είπε σχεδόν φωναχτά. Για κάνε δοκιμή, αν θα αντέχεις στη βασανιστική φωτιά. Άναψε το λυχνάρι του κι’ έβαλε το δάχτυλό του στη φλόγα. Μα η άλλη φλόγα δεν τον άφηνε να νοιώσει τον πόνο από το κάψιμο. Αφού αχρηστεύθηκε το πρώτο δάχτυλο, έβαλε στη φλόγα του λυχναριού το δεύτερο, το τρίτο… Μέχρι να ξημερώσει έκαψε και τα πέντε δάχτυλα του χεριού του.

Εκείνη η αθλία παρακολουθούσε κρυφά τον υπεράνθρωπο αγώνα του δούλου του Θεού και, βλέποντας τον να καίει με πείσμα όλα του τα δάχτυλα το ένα πίσω από το άλλο, τόσο πολύ ταράχτηκε, που από τον τρόμο της ξεψύχησε. Οι φίλοι της στο μεταξύ έκαναν αιφνιδιασμό στη σπηλιά του ερημίτη για να γελάσουν σε βάρος του. Τον βρήκαν όμως απ’ έξω να προσεύχεται.

- Μήπως φάνηκε από δω χτες βράδυ καμιά γυναίκα; τον ρώτησαν.

- Μέσα είναι και κοιμάται, τους αποκρίθηκε εκείνος. Μπήκαν μέσα και τη βρήκαν νεκρή.

- Αββά, πέθανε, φώναξαν τρομαγμένοι. Εκείνος τότε ξεσκέπασε το χέρι του και τους έδειξε τα
δάχτυλά του.

- Για δέστε δω, τί μου έκανε η θυγατέρα του διαβόλου; Η εντολή του Χριστού όμως με προστάζει να κάνω καλό αντί κακού. Στάθηκε και προσευχήθηκε πάνω από το άψυχο σώμα και την επανέφερε στη ζωή. Από το Γεροντικό

Τί ἂν φυλάξω, θὰ εἶμαι ἀρεστὸς στὸν Θεό; ( Γεροντικό )

Ρώτησε κάποιος τὸν ἀββᾶ Ἀντώνιο:

«Τί ἂν φυλάξω, θὰ εἶμαι ἀρεστὸς στὸν Θεό;».

Καὶ ἀπάντησε ὁ Γέροντας: 
«Τήρησε αὐτὰ ποὺ θὰ σοῦ παραγγείλω:
Ὅπου κι ἂν πᾶς, τὸν Θεὸ να᾿ χεῖς μπρὸς στὰ μάτια σου πάντοτε.
Ὅ,τι κι ἂν κάνεις, νὰ στηρίζεται στὴ μαρτυρία τῶν θείων Γραφῶν.
Καὶ σ᾿ ὅποιον τόπο κι ἂν κατοικεῖς, μὴ μετακινεῖσαι εὔκολα ἀπὸ κεῖ. 
Αὐτὲς τὶς τρεῖς παραγγελίες κράτησέ τες καὶ σώζεσαι».


Γεροντικό

Γιατί βαπτιζόμαστε "εἰς τό ὄνομα" τῆς Ἁγίας Τριάδος;

Ἡ μεγάλη ἑορτὴ τῶν Θεοφανίων, μὲ κέντρο της τὸ Βάπτισμα τοῦ Κυρίου στὸν Ἰορδάνη, ἔρχεται, μεταξὺ τῶν ἄλλων, νὰ θυμίσει καὶ στὸν καθένα μας τὴ μέγιστη ἐκείνη στιγμὴ τῆς ζωῆς μας κατὰ τὴν ὁποία δεχθήκαμε τὸ ἱερὸ Βάπτισμα. Συγκλονιστικὴ στιγμή! Ποὺ πρέπει νὰ τὴ θυμόμαστε πάντοτε. Κάθε μέρα. Κάθε ὥρα!
Τὸ κεντρικὸ σημεῖο τοῦ Μυστηρίου τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος εἶναι ἡ τριπλὴ «βάπτισις», δηλαδὴ ἡ ὁλόσωμη κατάδυση στὸ ἁγιασμένο νερὸ καὶ ἀνάδυση ἐκείνου ποὺ μετέχει στὸ Μυστήριο, μὲ ταυτόχρονη ἐπίκληση τῶν τριῶν Προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος. 

 

Νά πῶς γίνεται:
Ὁ ἱερεύς: «Βαπτίζεται ὁ δοῦλος / ἡ δού­λη τοῦ Θεοῦ (…) εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός»· καὶ συγχρόνως βυθίζει τὸν βαπτιζόμενο στὸ ἁγιασμένο νερό.
Ὁ διάκονος (ἂν ὑπάρχει) καὶ ὁ λαός (οἱ ψάλτες ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ): «Ἀμήν».
Ὁ ἱερεύς: «Καὶ τοῦ Υἱοῦ»· δεύτερη βύθιση.
Ὁ διάκονος καὶ ὁ λαός: «Ἀμήν».
Ὁ ἱερεύς: «Καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος»· τρίτη βύθιση.
Ὁ διάκονος καὶ ὁ λαός: «Ἀμήν».
Ἡ τριπλὴ κατάδυση καὶ ἀνάδυση τοῦ βαπτιζομένου ἀποτελεῖ μυστηριακὴ συμ­μετοχή του στὸ θάνατο, τὴν τριήμερη Ταφὴ καὶ Ἀνάσταση τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ ἐπίκληση τῶν τριῶν θείων Προσώπων γίνεται κατὰ ρητὴ ἐν­τολὴ τοῦ Κυρίου: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ματθ. κη´ [28] 19). Γιατί ὅμως ἡ βάπτιση γίνεται «εἰς τὸ ὄνομα» τῶν τριῶν θείων Ὑποστάσεων;
Πρῶτα-πρῶτα νὰ ἐπισημάνουμε ὅτι ὁ λειτουργὸς λέει «εἰς τὸ ὄνομα» καὶ ὄχι «εἰς τὰ ὀνόματα» (ἂν καὶ ἀκολουθοῦν τρία ὀνόματα), διότι ὁ Θεὸς εἶναι ἕνας: ὁ Πατήρ, ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ἡ Ἁγία Τριάς. «Ἓν ὄνομα τῶν τριῶν, ὑποδηλοῦν τὴν μίαν φύσιν τῆς Ἁγίας Τριάδος». Ἕνα εἶναι τὸ ὄνομα τῶν Τριῶν – τὸ ὄνομα «Θεός» – τὸ ὁποῖο ὑποδηλώνει τὴ μία φύση (τὴ θεία φύση) τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἑρμηνεύει ὁ Εὐθύμιος Ζιγαβηνός.
Ἡ βάπτιση «εἰς τὸ ὄνομα» τῶν Προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος σημαίνει ὅτι ὁ βαπτιζόμενος ἀφιερώνεται στὸν Τριαδικὸ Θεό, ἀνήκει πλέον σ᾿ Ἐκεῖνον. Ἐλευθερώνεται ἀπὸ τὸ κράτος τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου, φεύγει ἀπὸ τὴν ἐξουσία τοῦ διαβόλου, καὶ περιέ­ρχεται στὴν ἐξουσία τοῦ Θεοῦ, γίνεται κάτοικος τῆς βασιλείας Του. Ὁ πρὶν ἀποκομμένος ἀπὸ τὴν ἀληθινὴ ζωή, τώρα, μὲ τὴ δύναμη τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Κυρίου, γίνεται κοι­­νω­νὸς τοῦ Θεοῦ καὶ μέτοχος τῆς αἰώνιας ζω­ῆς.
Ἐκτὸς αὐτοῦ ἡ ἐπίκληση αὐτὴ ἀποτελεῖ ὁμολογία ὅτι τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώ­που τὴν ἀπεργάσθηκε ὁλόκληρη ἡ Ἁγία Τριάς.
Βαπτιζόμαστε στὸ ὄνομα τοῦ Πατρός, ὁ Ὁποῖος ἀπέστειλε τὸν Υἱό Του γιὰ νὰ θυσιασθεῖ γιὰ τὸν ἄνθρωπο· τοῦ Υἱοῦ, ὁ Ὁποῖος θυσιάσθηκε, ἀπέθανε, ἐτάφη καὶ ἀναστήθηκε «ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καὶ σωτηρίας»· τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸ Ὁποῖο, μὲ τὴ μεσιτεία τοῦ μεγάλου Ἀρχιερέως Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀπεστάλη στὸν κόσμο καὶ ἐνεργεῖ τὴν ἀναγέννηση καὶ τὸν ἁγιασμὸ τῶν πιστῶν.
Ὅπως ἡ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου, ἔτσι καὶ ἡ ἀναδημιουργία του, ἡ ὁποία συντελεῖται κατὰ τὸ ἅγιο Βάπτισμα, εἶναι ἔργο τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ὁ Πατὴρ ἀνέπλασε, σημειώνει ὁ ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας, διὰ τοῦ Υἱοῦ ἀναπλασθήκαμε, ἐνῶ τὸ Πνεῦμα εἶναι Αὐτὸ ποὺ ζωοποιεῖ (τὶς ψυχές μας)· διότι καὶ στὴν πρώτη δημιουργία διαγραφόταν σκιωδῶς ἡ Ἁγία Τριάς. Ὁ μὲν δηλαδὴ ἔπλασε (ὁ Πατήρ), ὁ δέ (ὁ Υἱός) ἦταν χέρι τοῦ Πλάστη, ἐνῶ ὁ Παράκλητος ἦταν ἡ πνοὴ Ἐκείνου ποὺ ἐμφυσοῦσε τὴ ζωὴ στὸν ἄνθρωπο (1).
Παρομοίως σημειώνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ὅτι ἡ ἐπίκληση γίνεται «γιὰ νὰ μάθεις ὅτι ὅλα αὐτά (τὰ χαρίσματα ποὺ χαρίζει τὸ ἅγιο Βάπτισμα) τὰ πραγματοποιεῖ ἡ δύναμη τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Ὁ λειτουργὸς εἶναι ἁπλῶς διάκονος τῆς τριαδικῆς Χάριτος. Γι᾿ αὐτὸ δὲν λέει· «Ἐγὼ σὲ βαπτίζω» (ὅπως στὸ Τυπικὸ τοῦ «Βα­πτίσματος» τῶν Παπικῶν), ἀλλά· «Βαπτίζεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ…». Καὶ ἀλ­λοῦ ὁ ἴδιος Πατήρ: «Ἐκεῖνος ποὺ τελεῖ τὰ πάντα εἶναι ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Ἅ­γιο Πνεῦμα, ἡ ἀδιαίρετη Τριάδα. Ἡ πίστη στὴν Ἁγία Τριάδα χαρίζει τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν, αὐτὴ ἡ ὁμολογία μᾶς δωρίζει τὴν υἱοθεσία» (2).
Στοὺς πρωτοχριστιανικοὺς μάλιστα χρό­νους ὑπῆρχε ἡ τάξη ὁ βαπτιζόμενος, πρὶν ἀπὸ κάθε κατάδυση, νὰ ὁμολογεῖ πίστη στὸ κάθε ἕνα ἀπὸ τὰ τρία θεῖα Πρόσωπα: πρὶν ἀπὸ τὴν πρώτη κατάδυση, στὸν Πατέρα, πρὶν ἀπὸ τὴ δεύτερη, στὸν Υἱό, πρὶν ἀπὸ τὴν τρίτη, στὸ Ἅγιο Πνεῦμα (3).
Ἑπομένως ἡ ἐπίκληση τῆς Ἁγίας Τριάδος κατὰ τὴ βάπτιση δηλώνει ἐκτὸς τῶν παραπάνω ὅτι ὁ βαπτιζόμενος ἔχει ἤδη ὁμολογήσει πίστη στὸν ἀληθινὸ Θεό, ἔ­χει ἀποδεχθεῖ τὸ βασικότερο χριστιανικὸ δόγμα, τὸ τριαδολογικό, καὶ ἑπομένως τὸ σύνολο τῆς ἀποκαλυφθείσης ἀληθείας. Ἔτσι ἐντάσσεται στὴν Ἐκκλησία, στὸ χῶρο τῆς κοινωνίας Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων.
Ἡ βάπτισή μας λοιπὸν «εἰς τὸ ὄνομα» τῶν τριῶν θείων Προσώπων σημαίνει ὅτι ἀφιερωνόμαστε στὸν Τριαδικὸ Θεό, ἐντασσόμαστε στὴ Βασιλεία Του, γινόμαστε υἱοὶ τοῦ ὑψίστου Θεοῦ· σημαίνει ἐπίσης ἀναγνώριση ὅτι ἡ σωτηρία μας ἀποτελεῖ ἔργο ὁλόκληρης τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἀλλὰ καὶ ὅτι τὴν ἀνακαίνισή μας στὸ ἐν λόγῳ Μυστήριο οὐσιαστικὰ τὴν τελεῖ ὁ ἐν Τριάδι Θεός. Δηλώνει τὴν πίστη μας στὴν Ἁγία Τριάδα, στὸ μόνο ἀληθινὸ Θεό, τὸν Ὁποῖο λατρεύουμε καὶ δοξάζουμε, ὁ Ὁ­ποῖος εἶναι ἡ πηγὴ κάθε ἀγαθοῦ· μᾶς χάρισε τὴν παρούσα ζωὴ καὶ ἐλπίζουμε ὅτι θὰ μᾶς χαρίσει καὶ τὴ μέλλουσα.

 
Σημειώσεις:(1) Ἁγίου Νικολάου Καβάσιλα, Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς Λόγος Β´, ΕΠΕ.Φ 22, 328. Τὸ παρόν, ὅπως καὶ τὰ παρακάτω παραθέματα, ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἱερομον. Γρηγορίου, Τὸ ἅγιον Βάπτισμα (Σχόλια), σελ. 236-239.
(2) ΕΠΕ 14, 710· 13, 122· SC 50, 148.
(3) Π. Ν. Τρεμπέλα, Ἀρχαὶ καὶ χαρακτὴρ τῆς χριστιανικῆς λατρείας, σελ. 182-183.